Dla nauczyciela · klasy 4–7 · pracownia lub tablica

Lekcja o bezpieczeństwie w sieci, 45 minut

Gotowy przebieg lekcji: rozgrzewka, quiz na tablicę, rozmowa, karta pracy i pięć zasad na koniec. Nie trzeba niczego instalować ani zakładać kont.

Otwórz quiz w trybie klasy
45 minut jeden komputer i tablica wystarczą bez logowania, bez danych uczniów
Cele lekcji

Co uczeń potrafi po tej lekcji

Cele są zapisane tak, jak można je powiedzieć klasie na początku. Warto je przeczytać na głos albo wyświetlić na tablicy.

  • Rozpoznaję wiadomość, która chce mnie oszukać: pośpiech, nagroda, prośba o hasło albo o sekret.
  • Wiem, co zrobić z podejrzanym linkiem, cudzym zdjęciem i zaproszeniem od kogoś z sieci.
  • Wiem, komu powiedzieć, gdy coś w sieci mnie niepokoi, i że nie będzie za to kary.
  • Układam własne pięć zasad, których naprawdę będę się trzymać.
Przebieg

Plan 45 minut

Czasy są orientacyjne. Jeśli rozmowa się rozkręci, skróć kartę pracy, nie rozmowę.

  1. 5minut

    Rozgrzewka: jedno pytanie otwarte

    Zadaj klasie pytanie i zapisuj hasła na tablicy, bez oceniania i bez prostowania:

    „Co ostatnio dziwnego przyszło Ci na telefon albo w grze?”

    Jeśli klasa milczy, zapytaj inaczej: „Po czym poznajecie, że wiadomość jest podejrzana?”. Na tablicy zostaje lista, do której wrócicie na końcu.

  2. 15minut

    Misja w trybie klasy

    Wyświetl quiz na tablicy. Dziewięć sytuacji prosto z telefonu: wiadomość, czat z gry, okienko z nagrodą. Klasa głosuje ręką, Ty klikasz wybór większości i od razu widać, co dzieje się dalej.

    • Timer 30 sekund na głosowanie, z pauzą, gdy chcesz coś dopowiedzieć.
    • Liczenie rąk A/B/C na ekranie, więc wynik głosowania widzi cała klasa.
    • Pełny ekran i większe litery, czytelne z ostatniej ławki.
    Wskazówka: po dwóch, trzech sytuacjach zapytaj: „Kto zagłosował inaczej niż większość i dlaczego?”. Odmienne zdanie jest tu cenniejsze niż poprawna odpowiedź. W pracowni komputerowej uczniowie mogą zamiast tego grać w parach w wersję Dyżur, ale wtedy pilnuj czasu.
  3. 10minut

    Rozmowa: trzy pytania prowadzące

    1. Która sytuacja była najtrudniejsza i dlaczego właśnie ta?
    2. Co stałoby się naprawdę, gdybyśmy wybrali inaczej? Kto by na tym stracił?
    3. Komu powiedziałbyś lub powiedziałabyś, gdyby to przytrafiło się Tobie? Co mogłoby Cię powstrzymać?
    Gdy uczeń mówi, że sam coś takiego przeżył:
    • Nie oceniaj i nie dopytuj o szczegóły przy klasie. Wystarczy: „Dziękuję, że o tym mówisz. To ważne”.
    • Zaproponuj rozmowę na osobności po lekcji i dotrzymaj tego.
    • Powiedz o sprawie pedagogowi szkolnemu. Nie obiecuj uczniowi, że „nikomu nie powiesz”; obiecaj, że zrobisz, co trzeba, żeby pomóc.
    • Przypomnij całej klasie numer 116 111: bezpłatny Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży, czynny całą dobę.
  4. 10minut

    Karta pracy

    Każdy uczeń pracuje sam: trzy sytuacje do opisania i miejsce na własne pięć zasad. Karta ma też ściągę „Co zrobić, gdy…” i numery pomocy, więc zostaje z uczniem po lekcji.

    Zobacz kartę

    Bez drukarki: wyświetl pytania z karty na tablicy, a uczniowie odpowiadają w zeszycie.

  5. 5minut

    Podsumowanie: „Moje 5 zasad”

    Kilkoro uczniów czyta po jednej zasadzie ze swojej karty. Zbierz na tablicy pięć wspólnych zasad klasy i porównaj je z listą z rozgrzewki: co się zmieniło?

    Zakończ jednym zdaniem: „Zawsze możesz powiedzieć dorosłemu. Nikt nie będzie zły, że pytasz”.

Do druku

Karta pracy

Jedna strona A4. Imię uczeń wpisuje odręcznie; nic nie jest wysyłane ani zapisywane.

Bezpieczeństwo w sieci

Karta pracy · klasy 4–7
Imię: Klasa:

1Co robisz w tej sytuacji i dlaczego?

a) Dostajesz SMS: „Twoja paczka czeka, dopłać 1,99 zł” i link. Nie zamawiałeś ani nie zamawiałaś żadnej paczki.

b) Ktoś z gry pisze: „Dam Ci darmowe skiny, podaj hasło. Tylko nie mów rodzicom”. Co Cię w tym niepokoi?

c) Na czacie klasy ktoś wrzuca zdjęcie koleżanki z podpisem, który ją wyśmiewa. Co możesz zrobić jako świadek?

2Moje 5 zasad

Napisz własnymi słowami pięć zasad, których naprawdę będziesz się trzymać w sieci.

3Ściąga: co zrobić, gdy…

…ktoś prosi o zdjęcie albo o sekretNie wysyłam. Mówię dorosłemu, nawet jeśli obiecałem lub obiecałam tajemnicę.
…ktoś mnie wyśmiewa w sieciNie odpisuję. Robię zrzut ekranu, blokuję i mówię dorosłemu.
…dostaję podejrzany linkNie klikam. Pokazuję dorosłemu, potem usuwam wiadomość.
…ktoś z sieci chce się spotkaćNie umawiam się. Od razu mówię rodzicowi.
…zobaczę coś strasznegoZamykam, nie wysyłam dalej, mówię dorosłemu. Zgłaszamy razem na Dyżurnet.pl.
…stracę dostęp do kontaMówię dorosłemu. Zmieniamy hasło i zgłaszamy w aplikacji.

4Gdzie szukać pomocy

116 111Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży. Bezpłatny, całą dobę.
112Gdy komuś grozi niebezpieczeństwo.
Dyżurnet.plZgłaszanie szkodliwych treści w internecie, razem z dorosłym.
800 100 100Bezpłatny telefon dla rodziców i nauczycieli (Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę). Godziny: sprawdź na 800100100.pl.

robologika.pl/lekcja/ · karta do kopiowania na potrzeby lekcji

Dla nauczyciela

Na co uważać

  • Żadnych danych uczniów w quizie. Quiz nie wymaga loginu, imienia ani klasy. Nie proś uczniów o wpisywanie czegokolwiek o sobie.
  • Quiz nie zapisuje wyników. Wyniki nie są nigdzie wysyłane, więc to nie jest narzędzie do oceniania. Jeśli chcesz coś zachować z lekcji, zostaje karta pracy.
  • Nie wymagaj e-maili. Pole na e-mail na końcu quizu jest opcjonalne i przeznaczone dla dorosłych. Uczniowie je pomijają.
  • Telefony zostają w plecakach. W trybie klasy wszystko dzieje się na tablicy. Głosowanie ręką działa lepiej niż każdy na swoim ekranie.
  • Dwie sytuacje mogą kogoś dotknąć osobiście: wyśmiewanie na czacie klasy i prośba o sekret. Zerknij wcześniej na wskazówkę przy części „Rozmowa”.
Wersje quizu

Którą wersję wybrać

Na tablicę

Misja: bezpieczna sieć

Dziewięć sytuacji z telefonu, klasa głosuje ręką. Tryb klasy z timerem, licznikiem rąk i pełnym ekranem. Ta wersja jest w planie powyżej.

Otwórz w trybie klasy
Do pracowni, w parach

Dyżur w centrum bezpieczeństwa

Osiem scenek. Uczeń najpierw zaznacza, co w wiadomości jest podejrzane, dopiero potem wybiera reakcję. Uczy wypatrywania sygnałów.

Otwórz Dyżur
Powtórka lub praca domowa

Szybki quiz, 20 pytań

Dwadzieścia losowych pytań z banku 45, ok. 5 minut. Dobry na sprawdzenie po tygodniu albo do e-dziennika jako zadanie.

Otwórz Szybki quiz

Więcej kart pracy i scenariuszy, także z matematyki: materiały dla nauczycieli.

Pytania

Najczęstsze pytania

Czy potrzebuję pracowni komputerowej? +

Nie. Wystarczy jeden komputer z rzutnikiem albo tablica interaktywna i dostęp do internetu. Quiz w trybie klasy jest zaprojektowany na jeden ekran i głosowanie ręką. Pracownia przydaje się tylko do wersji Dyżur w parach.

Dla jakich klas jest ta lekcja? +

Plan jest pisany pod klasy 4–7. W klasie 3 sprawdza się, gdy nauczyciel czyta sytuacje na głos i skraca kartę pracy do części „Moje 5 zasad”. W klasie 8 lepiej zacząć od Szybkiego quizu i poświęcić więcej czasu rozmowie.

Czy quiz zapisuje wyniki albo dane uczniów? +

Nie. Quiz działa w przeglądarce bez logowania, nie prosi o imię ani klasę i nie wysyła odpowiedzi na serwer. Odpowiedzi nie są wysyłane ani zapisywane. Przeglądarka zapamiętuje tylko to, że quiz ukończono, żeby pokazać dziecku odznakę. Jedyny ślad lekcji to papierowa karta pracy ucznia.

Co zrobić bez drukarki? +

Wyświetl kartę pracy na tablicy (przycisk „Zobacz kartę”) i poproś uczniów o odpowiedzi w zeszycie. Ściągę „Co zrobić, gdy…” można przepisać na tablicę jako wspólne podsumowanie.

Czy mogę podzielić lekcję albo zmienić kolejność? +

Tak. Dobrze działa też podział na dwie krótsze części: quiz i rozmowa jednego dnia, karta pracy i pięć zasad następnego. Link do quizu i do tej strony można wkleić do e-dziennika albo na stronę szkoły.